NIEUWEWEGENGGZENOPVANG

Verslag kennisfestival ‘Helden van de wijk’ – 3 november 2016

Kenneth Meyer WijZijnDeBurgers www.wijzijndeburgers.nl

Donderdag 3 november 2016 werd in Amersfoort het kennisfestival ‘Helden van de wijk’ georganiseerd. Er zijn veel veranderingen. Wetten en financiering veranderen en nieuwe technologie en sociale media liggen binnen handbereik. Dit stelt ons in staat om continue te communiceren en meer te presteren in minder tijd.

Het doel van het festival was het sociaal domein en de geestelijke gezondheidzorg (ggz) in deze veranderende wereld te verbinden. Eigen regie wordt steeds belangrijker ook voor mensen met een geestelijke aandoening, maar waar begin je met het zelforganiseren van de zorg? Het evenement richtte zich op ‘de nieuwe helden van de wijk’: personen, projecten en nieuwe methodieken die kunnen bijdragen aan een gezonde balans.

helden van de wijk workshop

Kenneth Meyer WijZijnDeBurgers www.wijzijndeburgers.nl

Programma

Het programma was gericht op vernieuwende personen, projecten en methodieken die kwetsbare mensen helpen in hun eigen omgeving en bijdragen aan meer eigen regie. Het ging om kennis delen en nieuwe netwerken creëren, die ook na het festival actief kunnen blijven en elkaar blijven inspireren. Tijdens de bijeenkomst werden verschillende lezingen en workshops gegeven, ook door een aantal deelnemers van Nieuwe wegen ggz en opvang. In totaal waren er meer dan 30 presentaties over vernieuwende initiatieven en projecten uit binnen- en buitenland. Deze presentaties hadden alle een centraal thema: samenwerking in de participatiemaatschappij.  Van bestaande, kleinschalige initiatieven in de wijk tot verhalen van vergezichten voor de toekomst, allemaal kwam het voorbij. Bijna 300 deelnemers lieten zich tijdens het festival ‘Helden van de wijk’ inspireren. Betrokken bij het programma Nieuwe wegen ggz en opvang hebben workshops bijgewoond en hieruit zijn kleine verslagen gekomen.

Workshop: Resourcegroepen Nederland, de stand van zaken

Eva Leenman en Frits Bovenberg van Bavo Europoort (onderdeel van Parnassiagroep) gaven een workshop over R-ACT: Resource Group Assertive Community Treatment. Bavo Europoort neemt met een breed samenwerkingsverband deel aan Nieuwe wegen ggz en opvang waarbij twee ggz-teams van Bavo Europoort in Rotterdam gaan werken volgens de R-ACT methodiek. Sander Viergever (deelnemer Buurtcirkel) woonde de workshop bij en schreef een verslag.

R-ACT is een nieuwe variant op ACT en FACT ambulante zorg. Het is een innovatieve methode om de samenwerking tussen formele en informele steunsystemen te verbeteren. En draagt bij aan de opvang in eigen wijk in plaats van het handhaven van lange intensieve opnames. Een resourcegroep bestaat uit mensen die zijn uitgekozen door de cliënt omdat zij voor hem of haar belangrijk zijn en die hem of haar helpen om persoonlijke, zelfgekozen hersteldoelen te bereiken. Het belangrijkste kenmerk van de R-ACT methodiek is eigenaarschap en regie van de cliënt. ‘Wat mij als ervaringsdeskundige erg aansprak is dat er gekeken wordt naar het sociaal steunnetwerk van de cliënt in de casuïstiek.’ Een praktijkvoorbeeld dat werd aangehaald was dat een moeder of een familielid samen met de cliënt communicatietraining kan krijgen. Het doel hiervan was hun relatie helpen en veranderen van niet-functioneel naar functioneel. Bijvoorbeeld: leren gevoelens aan te geven, ergernissen uitspreken en rekening houden met elkaar.

Het belangrijkste kenmerk van de R-ACT methodiek is #eigenaarschap en #regie van de cliënt.
- Frits Bovenberg
click to tweet

‘R-ACT is erg gericht op het netwerk van de cliënt en dat vind ik heel goed. Herstel is eerder en sneller mogelijk indien een cliënt in zijn omgeving terecht kan voor steun, geborgenheid, sociaal contact en veiligheid.’ In een R-ACT team wordt het steunnetwerk herstelt door middel van rollenspellen of communicatietraining tussen cliënt en een naaste. ‘De innovatie in deze zorg-constructie is het repareren van familiebanden en sociaal netwerk en met hen nauw samenwerken om de cliënt te helpen bij herstel.’

Workshop: Netwerk HET

Denise Bosma van Ixta Noa gaf een workshop over Netwerk Herstel en Ervaringsdeskundigheid in Twente (Netwerk HET). Ook één van de deelnemers aan het programma Nieuwe wegen ggz en opvang. Netwerk HET is een initiatief van de ervaringsdeskundigen van de diverse organisaties. Na aanhaking bij het programma gaan de organisaties de samenwerking verder verstevigen. Sander Viergever (deelnemer Buurtcirkel) woonde de workshop bij en schreef een verslag.

Netwerk HET komt over als een zeer groot netwerk van #ervaringsdeskundigen, waarschijnlijk de grootste van NL’
- Sander Viergever, deelnemer buurtcirkel
click to tweet

Gemeenten, organisaties en personen met een hulpvraag, kunnen Netwerk HET raadplegen voor kennis rondom herstel en ervaringsdeskundigheid.  Als kerngroep organiseren zij netwerkbijeenkomsten voor ervaringsdeskundigen uit hun bestand. Door middel van deze bijeenkomsten willen ze ervoor zorgen dat ervaringsdeskundigen elkaar kunnen ondersteunen en zich individueel verder kunnen ontwikkelen. De kern is verbinding maken en elkaar inspireren. Aanvullend bedenken én vervullen zij gezamenlijke initiatieven ter versterking van het sociale aspect van onze samenleving.

‘Netwerk HET komt over als een zeer groot netwerk van ervaringsdeskundigen, waarschijnlijk de grootste van Nederland.’ De ervaringsdeskundigen vinden via Netwerk HET vaak vrijwilligerswerk. En het Netwerk trekt (ex-) clienten in de sociale psychiatrie en psychiatrie/verslavingszorg aan. Zij willen ook geschoold worden als ervaringsdeskundige. ‘Netwerk HET komt over als een goed georganiseerde organisatie waarvan ik de komende jaren blijvende groei verwacht.’ Netwerk HET zorgt voor een infrastructuur van ervaringsdeskundigen. Met behulp van het netwerk kunnen gemeenten op passende wijze ervaringsdeskundigen inzetten ten behoeve van hun zorg-welzijn portefeuille.

Workshop: Buurtcirkel

Sander Viergever en Tanya Smiley deelnemers van Buurtcirkel gaven een workshop over hun ervaringen. Buurtcirkel in Rotterdam neemt deel aan het programma Nieuwe wegen ggz en opvang. In het concept van het programma ‘buurtcirkel’ dat ontwikkeld is door Pameijer, ondersteunen 8 tot 12 deelnemers in een wijk elkaar in een sociaal netwerk. Karien Heijstek, teamleider marketing en communicatie bij Altrecht en ambassadeur van Nieuwe wegen ggz en opvang woonde de workshop bij en schreef een verslag.

Wat is een Buurtcirkel en wat betekent het voor de deelnemers en de wijk? Sander en Tanya gaven antwoord in de workshop. Sander is 34 en altijd erg op zichzelf. Nu is dat wel anders. ‘Elke maandagavond komen we met elkaar bij de vrijwilliger thuis. We helpen elkaar met praktische dingen maar de groep is ook een sociaal steunnetwerk voor mij. In deze groep durf ik mijn kwetsbaarheden te delen. En anderen doen dat ook. Door de Buurtcirkel heb ik me sociaal verder ontwikkeld.’ Sander organiseerde ook een burendag. ‘De Buurtcirkel brengt op deze manier ook andere mensen uit de buurt bij elkaar.’

"Door de Buurtcirkel in Rotterdam heb ik me sociaal verder ontwikkeld!"
- Sander Viergever
click to tweet

Tanya moest aan het begin weinig hebben van de Buurtcirkel. ‘Ik vond het spannend om me bij allemaal vreemden aan te sluiten. Maar na drie jaar ben ik er nog steeds. Elke week komen we samen en koken we voor elkaar. Ook zijn we een paar keer op stap geweest, onder andere naar de Euromast. Mijn huis moest worden opgeknapt en daar heeft een deelnemer van de Buurtcirkel mee geholpen. Een andere deelnemer past op mijn katten. Ik ga bij de anderen langs als er bijvoorbeeld iemand ziek is.‘

Aan een Buurtcirkel nemen mensen deel met een hulp- of ondersteuningsvraag. Zij helpen elkaar en allemaal dragen ze wat bij. Het motto van een Buurtcirkel: ‘Samen helpen wij elkaar. Daardoor ben ik veel meer van betekenis voor anderen.’ De bedoeling is het concept van de Buurtcirkels over het hele land uit te rollen met behulp van lokale partijen voor wonen, welzijn en zorg.

Er zijn ook nog enkele andere interessante workshops bijgewoond van organisaties die niet specifiek betrokken zijn bij Nieuwe wegen ggz en opvang. Hieruit zijn ook kleine verslagen gekomen:

Workshop: In de buurt en met de buurt

Sikko Bakker van de B&A groep gaf een workshop over het project ‘Indebuurt033’. Karien Heijstek woonde de workshop bij en schreef een verslag.

Bakker besprak op welke wijze er een brug kan worden geslagen tussen zorg en welzijn. En hoe wijkgericht en buurtgericht werken daarin past:

  • Op buurtniveau kan je zorg en welzijn verbinden want daar is de cliënt. Op buurtniveau kan je aansluiten op sociale netwerken
  • De taal tussen zorg en welzijn is verschillend. Beide groepen moeten de taal van de vraag gaan spreken
  • Laat los wat je nog niet weet en maak concreet waar je al wel mee aan de slag kan
  • Het gaat niet meer om het product wat je levert maar om het resultaat wat je boekt

Bovenstaande principes worden in het project ‘Indebuurt033’ in praktijk gebracht. De gemeente Amersfoort wil naast de professionele ondersteuning het accent verschuiven naar het sociale netwerk van inwoners. Indebuurt033 werkt wijkgericht. Inwoners bepalen, meer dan voorheen, wat nodig is. Hiervoor wordt met inwoners een wijkplan en een stedelijk plan opgesteld. In dit plan komt per wijk te staan welke basisactiviteiten Indebuurt033 zal verzorgen en welke doelen behaald moeten worden.

Workshop: Bewoners zijn we allemaal, dus alle kennis zit aan tafel

Kees Fortuin en Mariska van Keulen wijkbewoners van de Rivierenwijk in Utrecht gaven een workshop over buurthuis ‘De Nieuwe Jutter’. Karien Heijstek woonde de workshop bij en schreef een verslag.

Een wijk creëren waar je niet bang hoeft te zijn om oud te worden. Waar mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Dat is waar buurthuis ‘De Nieuwe Jutter’ aan wil bijdragen. Kees en Mariska gaven tijdens de workshop een kijkje in het buurthuis.

Activiteiten die in het buurthuis georganiseerd worden variëren van yogales, zumba, pilates en body-shape tot biljarten, computerlessen, Arabische- en Nederlandse les, huiswerkondersteuning, dartclub, kaarten en nog veel meer. Ook worden feestavonden, wijkfeesten, burendagen en buurtmaaltijden georganiseerd. Medewerkers van het wijk- en buurtteam schuiven op informele momenten aan. Zij leren op deze manier buurtbewoners kennen en zijn laagdrempelig bereikbaar. Naast de vaste activiteiten staat het buurthuis open als werkplek voor zzp-ers, voor vergaderingen, cursussen, lezingen, conferenties of andere bijeenkomsten. Verschillende groepen bewoners uit de wijk raken betrokken en leren elkaar beter kennen.

De Nieuwe Jutter is een buurthuis dat beheerd wordt door bewoners van de Rivierenwijk. Zij willen dat de Nieuwe Jutter een plek is waar mensen graag komen om anderen te ontmoeten en zich welkom voelen. Waardoor is dat gelukt? Fortuin: ‘Door sleutelfiguren uit verschillende groepen uit  de wijk te betrekken bij de opzet. En door het buurthuis “licht en onprofessioneel” te houden. Juist die aanpak maakt de Nieuwe Jutter zo succesvol.’

Meer weten


Geplaatst op: 17 november 2016
Laatst gewijzigd op: 23 november 2016