NIEUWEWEGENGGZENOPVANG

Mensen met een stoornis kunnen na herstel moeilijk meekomen in de maatschappij

Bijna negen op de tien mensen met een ernstige psychiatrische aandoening, zoals een psychose, kunnen in de jaren na herstel maatschappelijk niet goed meekomen. Dat blijkt uit onderzoek van Stynke Castelein, hoogleraar herstelbe­vordering van ernstige psychische aandoeningen aan de Rijksuniver­siteit Groningen en hoofd onderzoek bij Lentis. Zij noemt in een interview met Trouw de uitkomst schokkend. “Dat het zo erg is, was nog niet of nauwelijks ­bekend”.

‘Groot maatschappelijk probleem’

Voormalige patiënten ervaren problemen bij het verzorgen van het huishouden en de persoonlijke hygiëne, maar ook in het leggen van sociale contacten en op het werk. De problemen belemmeren hen om maatschappelijk mee te komen. Daardoor belanden zij in een sociaal en emotioneel isolement, waar zij maar moeilijk weer uitkomen, aldus Castelein. De hoogleraar noemt dit ‘een groot maatschappelijk probleem’. Het helpt volgens haar niet dat flink is bezuinigd op voorzieningen om psychiatrisch patiënten te begeleiden bij terugkeer in de maatschappij. Vooral voor de begeleiding van deze groep op de werkvloer is amper budget, terwijl die volgens haar juist belangrijk is

Naar schatting telde Nederland in 2013 zo’n 281.000 mensen met ernstige psychische aandoeningen. De grote meerderheid van hen, zes op de tien, heeft een psychotische stoornis. Eén op de tien heeft in hoofdzaak een verslavingsprobleem en drie op de tien hebben meerdere problemen als een ernstige depressie, angststoornis, persoonlijkheidsstoornis, autisme, soms in combinatie met een verstandelijke beperking.

Herstel

Aandacht voor herstel in medische zin is er altijd geweest, vertelt Castelein. “Maar waar je na een beenbreuk gewoon weer aan de slag kunt, ligt dat bij psychische ziekten anders. De patiëntenbewegingen in Nederland kaarten dat al jaren aan. Zij wil naast vermindering van psychische klachten ook aandacht voor maatschap­pelijk en persoonlijk herstel.”

Soms, als Stynke Castelein een kamer van een psychiatrisch patiënt inloopt, ziet ze slechts één kaartje met een beterschapswens op het prikbord. Bij anderen is zelfs het prikbord weg. Dit beeld herinnert de hoogleraar eraan dat herstel van een psychische ziekte niet alleen gaat om symptomen, maar ook om hoe hartelijk de samenleving iemand ­terug verwelkomt.

Castelein: “Heel veel mensen met ernstige psychiatrische problemen die niet zomaar overgaan, raken in een sociaal en emotioneel isolement.” Hoe langer de problemen voortduren, hoe minder beterschapskaartjes op het prikbord”

Onderzoek
Stynke Castelein volgde ruim duizend ­patiënten met een psychotische stoornis door ze vijf jaar lang een jaarlijkse vragenlijst af te nemen. Van die groep gaf 86 procent aan dat het niet lukt maatschappelijk mee te komen. Ze hebben bijvoorbeeld moeite met werk, zelfstandig wonen, persoonlijke verzorging of sociale contacten. Deze eerste onderzoeksresultaten verzamelde ze als hoofd onderzoek bij de Groningse ggz-instelling Lentis.

Bron: Trouw en GGZ Nederland

Meer weten


Geplaatst op: 3 januari 2018
Laatst gewijzigd op: 3 januari 2018