NIEUWEWEGENGGZENOPVANG

Casuïstiek de Boerderij

Bewoners van de Boerderij wonen er bijna allemaal langer dan waar ze daarvoor ook hebben gewoond. Vaak zwervend op straat en van tijdelijke slaapplaats naar tijdelijke slaapplaats. Daarnaast vervallen ze minder snel in crimineel gedrag. Dat blijkt uit het feit dat ze minder vaak met justitie in aanraking komen. Hieronder is een casus beschreven van een bewoner van de Boerderij. Dit is deel drie van het drieluik over de Boerderij, en de stappen die hier gezet zijn in het kader van deelname aan het programma Nieuwe wegen ggz en opvang.

Casus bewoner van de Boerderij

Profiel bewoner

Een 41 jarige bewoner kwam in 1995 op jonge leeftijd als vluchteling naar Nederland. Woont vanaf het begin (11/2013) van de Boerderij bij ons. Leerde snel de taal. Met zijn intelligentie is niks mis. Hij is, eenmaal uit de opvang en in een zelfstandige woning beland, heroïne en cocaïne gaan gebruiken, verslaafd geraakt en vervolgens op straat terechtgekomen. Behalve slim heeft hij ook nogal zwart-witte opvattingen over het leven en een kort lontje (lage frustratietolerantie). Om buiten te overleven, heeft hij geleerd dat kwaad worden loont. Hij is verschillende keren opgenomen; zowel vanwege zijn verslavingen als vanwege crimineel gedrag. Inspanningen om een beter leven te organiseren, zijn nooit beloond, het aantal teleurstellingen is groot. Zou hij in staat zijn om zijn woede in te houden, tot 10 te tellen en een stapje terug te doen, dan zou hem dat enorm helpen.

Zijn wantrouwen ten opzichte van de wereld is groot. Net als bij de andere bewoners van De Boerderij. Het wereldbeeld is opgebouwd uit wantrouwen en een onwrikbare overtuiging dat de wereld het slecht met hem voor heeft. Er is geen inzicht in eigen schuld. Dat kan ook niet, want dan zou hij zelf (deels) verantwoordelijk zijn voor zijn situatie en dat is geen draaglijk besef. Hulpverleners zijn eveneens te wantrouwen. Ben je eenmaal in de hulpverlening beland, dan zijn het anderen die voor jou bepalen waar je woont, wat je eet, etc.

Waarom met deze bewoner deelnemen aan het programma?

Het programma Nieuwe wegen ggz en opvang betekende de mogelijkheid om nieuwe dingen uit te proberen. Op zoek naar manieren om mensen tot ontwikkeling te brengen. Niet om vervolgens weer zelfstandig te gaan wonen. Als dàt het doel is, haken bewoners af, ook deze bewoner. Hij heeft het goed voor elkaar hier, vertelt Gerry. En is onzeker dat hij weer opnieuw moet beginnen in een zelfstandige woning. Hier is alles geregeld: vaste patronen, vaste mensen. Steunpilaren die hij heel hard nodig heeft, zijn hier gewoon aanwezig. Voor hem betekent onrust, bijvoorbeeld door een ongewisse toekomst, dat hij vervalt in middelengebruik. Al is dat tegenwoordig soft in plaats van hard drugs.

Het plan en de uitvoering

Deze bewoner heeft verschillende stappen gezet:

  • Hij is afgekickt van de hard drugs door onder meer het 12-stappenprogramma tevolgen.
  • Hij kan iets beter omgaan met zijn frustraties dan vroeger, onder meer door een mate van zelfreflectie die hem van sommige andere bewoners bij de Boerderijonderscheidt.
  • Hij is toen het beter met hem ging, verhuisd naar een betere kamer bij de Boerderij.

In het kader van Nieuwe wegen ggz en opvang:

  • Hij wilde graag een diploma halen bij Good Habitz. Het betekende echter wel dat van ‘bovenaf’ geregeld moest worden dat de bewoner een inlogcode kreeg om onder eigen naam de cursus te volgen, en daardoor ook het bijbehorende certificaat op eigen naam kon halen.
  • Hij is omdat hij (tijdelijk) was afgekeurd, zich gaan oriënteren op een opleiding tot ervaringsdeskundige, maar had door dat het te veel van hem zou vragen. Prima, zegt Gerry, die mate van zelfreflectie, inzien dat hij aandacht nodig had voor zichzelf, nietin de laatste plaats door:
  • Hij heeft een hondje; hij wilde zo graag een hond dat daaraan gehoor is gegeven door de Boerderij.

Wat ging goed en wat niet?

  • Een cursus volgen bij Good Habitz: Van bovenaf werd bedacht dat het weliswaar een goed idee was, maar dat het nog veel beter zou zijn als alle cliënten van Lister een eigen inlogcode zou hebben, dat was iets wat bij automatisering geregeld moest worden. Conclusie: nu, ruim een half jaar later, is het voornemen nog steeds een voornemen. Niemand voelt enige druk of noodzaak om het ook  daadwerkelijk te regelen.
  • Opleiding tot ervaringsdeskundige:Gerry legt uit dat de bewoner op een gegeven moment te veel hooi op zijn vork had. De opleiding volgen tot ervaringsdeskundige bleek op dat moment niet te verenigen met de zorg voor hem zelf.
  • Een hondje heeft inzicht gebracht in: zijn eigen ongeduld (1) en de hoge eisen die hij aan zichzelf stelt (2)

Hoge eisen stellen en dat koppelen aan onvermogen tot handelen is lastig. Als je hoge eisen aan jezelf stelt, kun je jezelf makkelijk teleurstellen. En jezelf teleurstellen is vaak heel  lastig gezien alle teleurstellingen die er al zijn geweest in het leven. Dus zoeken mensen het liever buiten zichzelf als iets niet lukt of gaan simpelweg niet tot handelen over om de kans op teleurstelling te ontlopen. In dit geval is bewoner dus wel tot handelen overgegaan door voor het hondje te gaan zorgen. Liefde ervaren, gewenst en nodig zijn: is heel wenselijk, maar niet altijd gemakkelijk. Het hondje heeft hem gered, zegt Gerry, maar het heeft tijd en inspanning gekost. Hij krijgt best steun om dat voor elkaar te krijgen.

Verder, heel belangrijk: het heeft hem dus ook geholpen om zijn eigen verwachtingen te down-sizen. De bewoner heeft een realistischer kijk op de eigen verwachtingen gekregen. Dat is ook de meerwaarde van het programma Nieuwe wegen ggz en opvang geweest: daardoor is hij uitgedaagd nog een stapje extra te doen en heeft zich vervolgens gerealiseerd dat dit niet altijd goed is voor hem. Gerry benoemt tenslotte zijn kwetsbaarheid. Ook al heeft hij stappen gezet, ook al is er sprake van ontwikkeling, hij heeft maar 5 minuten nodig om zichzelf even te verliezen. Middelengebruik ligt altijd op de loer.

Casusbeschrijving door: Ellen Kleverlaan

Resultaten De Boerderij – nieuwe vormen van participatie
De Boerderij heeft haar project binnen Nieuwe wegen ggz en opvang inmiddels afgerond. Lees meer over de resultaten van het project in de Factsheet van het samenwerkingsverband.

Geplaatst op: 17 april 2018
Laatst gewijzigd op: 18 april 2018