NIEUWEWEGENGGZENOPVANG

E.V.A: maatwerkaanpak voor de opvang in 5 voorwaarden

Omdat de gangbare aanpak in de opvang niet het gewenste resultaat geeft, bedachten organisaties in het noorden van het land een andere aanpak: een maatwerkaanpak: Eigenaar van Vraag en Antwoord (E.V.A). Het vraagt van alle betrokkenen zowel een andere houding als ander gedrag, vertelt Alice Vellinga, bestuurder van Zienn Het Kopland. Een aanpak in twee delen: de achtergrond (deel 1) en de 5 uitgangspunten van E.V.A (deel 2).

Deel 1: de achtergrond

Eigenlijk hebben we allemaal last van systeemdenken, zegt Vellinga. Iedere organisatie legt zich toe op het vaststellen van indicatoren, van meetbare resultaten en het invullen van formulieren. “Niet in de laatste plaats omdat gemeenten en zorgverzekeraars dat vragen, eigenlijk doen we daar allemaal aan mee.”

En het is dat systeemdenken dat ervoor zorgt dat we ons toeleggen op standaardiseren van behandelingen, aanpakken en het ontwikkelen van stappenplannen waarmee we iedereen zouden kunnen helpen. Maar daar wordt iemand primair niet beter van, legt ze uit. “Een eenduidige aanpak doet geen recht aan de veelheid van mensen die we in de hulpverlening tegenkomen. Iedereen heeft een eigen familiegeschiedenis, een eigen psychische ongezondheid, een eigen situatie met net weer andere kenmerken.”

Maar je moet in een hokje passen om hulp te krijgen. En je moet er wel heel slecht aan toe zijn, wil je hulp krijgen. Vellinga: “Voor schuldhulpverlening kom je niet zomaar in aanmerking, bijvoorbeeld niet met een lage schuld en kleine achterstanden van betalingen. Maar met zo’n lage schuld heb je in no time een hoge schuldenlast doordat je de aanvankelijke achterstand niet kunt inhalen.” Uiteindelijk bestaat het leeuwendeel van de schuld dan uit opslagen, kosten van bewindvoering en dergelijke.

Overigens gaat het Vellinga niet om de schuldvraag. “Iemand heeft uiteindelijk zelf de uitgaven gedaan en je bent daar verantwoordelijk voor.” Maar het systeem is niet helpend aan een goede oplossing voor een ontstane schuld.

Ander voorbeeld: stel dat een jongere in de opvang terechtkomt. Een van de weinige manieren om financiële ondersteuning te krijgen is door een beroep te doen op de studiefinanciering. Daarvoor moet je wel naar school. En we kijken op zo’n moment niet of iemand überhaupt wel in staat is om overdag onderwijs te volgen. Vellinga: “Wie ’s nachts in de opvang terechtkan, moet daar de volgende ochtend om 9 uur weg zijn. De rust en regelmaat die nodig zijn om onderwijs te volgen, is dan natuurlijk helemaal niet aanwezig.” Maar een hoge studieschuld is daarentegen al snel een feit.

Buiten gangbare denk- en handelwijze treden

Om mensen goed te helpen is meer nodig dan een eenduidige aanpak of stappenplan kan bieden. Toch is E.V.A ook een plan met vijf stappen, of beter: vijf voorwaarden voor een succesvolle aanpak. EVA staat voor een manier van werken, een proces, legt Vellinga uit. Een proces dat verschillende organisaties uit het noorden van Nederland met elkaar zijn aangegaan. Zienn, Limor, Lectoraat Zorg & Innovatie in de Hogeschool, Woningcorporatie Elkien, Coöperatie Amaryllis (wijkteams, Zienn, Limor en het lectoraat zijn de feitelijke trekkers.

EVA is vooral een paradigmashift binnen de maatschappelijke opvang, vertelt Vellinga. De gedachte is dat cliënten zich in een buitengewone situatie bevinden die om buitengewone oplossingen vraagt. Oplossingen waarvoor hulpverleners ook buiten hun gangbare denk- en handelwijze moet treden, waarvoor bewustwording nodig is. EVA beoogt precies dat. Laten we inzoomen op het dit proces.

Door: Ellen Kleverlaan

Meer weten

Resultaten ‘Eigenaar van Vraag en Aanbod’ (E.V.A.)
Eigenaar van Vraag en Aanbod’ (E.V.A.) heeft haar project binnen Nieuwe wegen ggz en opvang inmiddels afgerond. Lees meer over de resultaten van het project in op de deelnemerspagina van het samenwerkingsverband.

Geplaatst op: 18 april 2018
Laatst gewijzigd op: 1 mei 2018