NIEUWEWEGENGGZENOPVANG

Respijthuis in de regio West-Friesland krijgt vastere vorm

In Hoorn in de regio West-Friesland is sinds 2016 een respijtvoorziening: drie plekken die zijn ondergebracht bij Vriendenhuis de Goorn. Samenwerkingsverband Buut Vrij in Noord-Holland (deelnemer aan Nieuwe wegen ggz en opvang) wil echter graag een zelfstandige voorziening voor de behoefte aan respijt bieden. Gemeenten en zorgverzekeraar zijn voorzichtig enthousiast.

Betty Hoekstra is manager PEA-teams en Herstelwerkplaatsen GGZ Noord-Holland-Noord. Diana is ervaringsdeskundige bij deze ggz-organisatie, verbonden aan de Herstelwerkplaats in Alkmaar. Al wat langer zijn de betrokken organisaties met planvorming bezig, vertellen zij. Betrokken bij het Respijthuis ‘in aanbouw’ zijn GGZ Noord-Holland-Noord, Buut Vrij Nederland en Vriend GGZ. De laatste twee organisaties werken door en voor ervaringsdeskundigen. Maar alle betrokken organisaties delen een visie op herstelgericht werken: doen, ervaren, feedback en groei. Vriend GGZ is de organisatie achter de Vriendenhuizen in Nederland. De Goorn heeft dus momenteel al drie respijtplekken.

Opnames voorkomen

Ervaringsdeskundigheid moet ook de kracht zijn van de nieuwe locatie voor de respijtvoorziening. Het moet een plek worden voor mensen die voelen dat het thuis of elders even niet gaat. Een tijdelijke time-outvoorziening voor mensen die dat nodig hebben. Om erger te voorkomen. Betty Hoekstra: “Wat we in de ggz willen, is de klinische fase voor zijn. Opnames voorkomen doordat mensen op tijd aan de bel trekken.” De respijtvoorziening wil graag starten met zes plekken in Hoorn, waardoor het een moet een permanent onderdeel kan worden in de ggz-keten. Daarom is de financiering cruciaal. Innovatie is mooi, zegt Hoekstra, “Maar je kunt geen businesscase bouwen op basis van vaak incidentele innovatiesubsidies.” In het plan staan enkele voorwaarden genoemd:

  • Doelgroep vormen de huidige cliënten van de ggz die voor zichzelf kunnen bepalen of er behoefte is aan een time out
  • Het verblijf moet geheel vrijwillig zijn en laagdrempelig te betreden.
  • De essentie is dat het om kortdurende verblijfperiodes gaat. Maximaal 7 dagen. En de mogelijkheid bestaat om dat in totaal 3 keer per jaar te doen.
  • Tot rust komen en werken aan herstel zijn de doelen van het verblijf.
  • Het programma van de Herstelwerkplaatsen krijgt een duidelijke plek in de respijtvoorziening.

Actief werken aan herstel

Diana benadrukt twee dingen. Ten eerste dat het Respijthuis een aparte locatie moet zijn, weg van bestaande ggz- of opvanglocaties. Tijdens het bezoek dat de mensen uit Noord-Holland-Noord brachten aan het Respijthuis in Amsterdam-Noord, was dat ook wat hen was opgevallen, vertelt zij: “Een echt huis, zonder de sfeer van huidige opvanglocaties of ggz-organisaties. Schoon, sfeervol en gezellig. Gerund door ervaringsdeskundigen.”

Het tweede dat zij benadrukt is hoe belangrijk het is om de mogelijkheid te hebben even weg van thuis te zijn. Zelf kent ze de situatie dat het moeilijk was in haar leven. “Toen het heel slecht ging, was er even uit kunnen zo belangrijk voor mij en voor mijn omgeving. Dat heeft ervoor gezorgd dat ik niet verder weg zakte.” Time-out hebben, even op adem komen, om zo te voorkomen dat het echt slecht met je gaat, het is dat helende effect dat Diana aan den lijve heeft ondervonden.

Betty Hoekstra benadrukt dat actief werken aan herstel voorop moet staan. Het is niet de bedoeling om achterover te leunen, zegt zij. “Het moet geen voorziening worden voor alle momenten dat je het even moeilijk hebt in het leven. Dat je steeds je toevlucht neemt tot het Respijthuis. Je komt hier iets halen en je gaat vervolgens weer weg met nieuwe mogelijkheden.” Middelen meekrijgen, vaardigheden ontwikkelen om zelf een eventuele volgende crisis voor te zijn en in je eigen sociale omgeving verder kunnen, dat is het doel wat Hoekstra betreft.

Resultaten Buut Vrij
Buut Vrij heeft haar project binnen Nieuwe wegen ggz en opvang inmiddels afgerond. Lees meer over de resultaten van het project op de deelnemerspagina van het samenwerkingsverband.

Structurele financiering

Een locatie is nog niet gevonden; er zijn wel al verschillende de revue gepasseerd. Een ander obstakel is ook nog de structurele financiering. Positief is dat de zorgverzekeraar in de regio in beginsel nut en noodzaak inziet en de gemeente eveneens positieve signalen afgeeft. Het afbouwen van het aantal klinische plekken in de ggz is daar debet aan evenals de aandacht in de media voor het aantal mensen dat (daardoor?) via een spoedopname alsnog wordt opgenomen.

Maar daarmee is de businesscase nog niet rond. Hoekstra wil voor tenminste 3 jaar een proeftuin in West-Friesland gefinancierd hebben. Andere succesfactoren zijn de bezetting. Hoekstra vraagt zich onder meer af of er een businesscase te bouwen is met zes respijtplekken waarin  ook 7×24 uur een telefonische hulplijn beschikbaar is. Het heeft haar voorkeur dat de respijtvoorziening inclusief de telefonische hulpdienst bemenst gaat worden door goed opgeleide ervaringswerkers. Aan Diana zal het niet liggen. Ze staat al te trappelen om in het Respijthuis aan de slag te gaan.

Door: Ellen Kleverlaan


Geplaatst op: 23 april 2018
Laatst gewijzigd op: 23 april 2018