NIEUWEWEGENGGZENOPVANG

Duurzame financiering vanuit het perspectief van de zorgverzekeraar

Op donderdag 14 september 2017 vond de masterclass over Duurzame financiering plaats. VNG en zorgverzekeraars vertelden vanuit hun perspectief over duurzame financiering. Peter van Zuidam – Zorginhoudelijk adviseur GGZ, Zilveren Kruis en Gerjan Prins – Zorginkoper GGZ, VGZ  gaven een presentatie over duurzame financiering vanuit het perspectief van de zorgverzekeraars.

In de discussie over duurzame financiering van innovaties spelen alle betrokken partijen hun eigen rol, ieder reageert vanuit zijn eigen context. De context hierin van de zorgverzekeraar is dat ondanks de stijgende zorgkosten de toegang tot de zorg, de kwaliteit ervan en de doelmatigheid ervan te waarborgen. Waar de gemeenten met de Wmo – een lokale uitvoeringswet – veel ruimte hebben voor lokale invulling, hebben de zorgverzekeraars met de Zorgverzekeringswet te maken met de strikte kaders van landelijke wetgeving. Om ruimte te maken voor innovatie moeten ze dus de randen opzoeken.

Meerjarencontracten voor extramuralisering

Een belangrijke doelstelling in de GGZ is extramuralisering en dus beddenafbouw. De GGZ-aanbieders hebben aangegeven voor deze extramuralisering de zekerheid van meerjarencontracten nodig te hebben om er op verantwoorde wijze invulling aan te kunnen geven zonder hun eigen continuïteit in gevaar te brengen. Die extramuralisering vraagt ook om het organiseren van herstel, maar de intramurale GGZ-aanbieders bleken het moeilijk te vinden de hiervoor noodzakelijke beweging naar de samenleving te maken.

Om hiervoor een oplossing te bieden, is in Utrecht een proeftuin opgezet waarin de professionals in de specialistische behandeling en de specialistische begeleiding in de wijk zijn gekoppeld aan het sociaal wijkteam. Dat is een praktische manier om te onderzoeken of deze aanpak werkt om waarde toe te voegen voor de cliënt.

Beperkende factoren

Een dilemma (maar geen absolute belemmering)  voor de zorgverzekeraars is dat ze te kampen hebben met een informatiegebrek. Ze hebben onvoldoende inzicht in de  kwaliteit van zorg, en waar deze dus verbeterd kan worden en kosten kunnen worden gereduceerd. Ook hun reputatie – het feit dat ze onvoldoende vertrouwd worden – is een belemmering. Een derde dilemma  is fragmentatie. In theorie kan een bepaalde innovatie tot een heel duidelijke besparing leiden, maar in de praktijk wordt deze besparing vaak weer opgevuld met nieuw zorgaanbod om een omzetval tegen te gaan. Dit leidt tot een vierde dilemma: een pionierende zorgaanbieder ziet zijn omzet dalen.

Mede daarom zijn leertuinen essentieel, omdat ze de ruimte bieden om innovaties op hun waarde te beoordelen en bij gebleken succes op te schalen. Waarbij wel moet worden aangetekend dat dit laatste in de GGz in veel gevallen moeilijker is dan in de ziekenhuiszorg. Als eenmaal wetenschappelijk bewezen is dat een nieuwe operatietechniek beter is dan een bestaande, ligt het voor de hand dat alle aanbieders die techniek omarmen. Maar in de GGZ speelt de lokale infrastructuur vaak een belangrijke rol.

Praktische voorbeelden

Toch kunnen wel degelijk stappen worden gezet. Een goed voorbeeld hiervan is de pilot “Waakvlam in de wijk” in Drechtsteden. Hulpverleners en de sociale omgeving werken daar samen om escalaties te voorkomen. Per wijk zijn ongeveer vijftien mensen opgeleid tot ‘waakvlam’. Zij signaleren mogelijke problemen bij buurtbewoners en kunnen in contact treden om ondersteuning te bieden. Ook kan het zijn dat ze bijvoorbeeld zien dat ergens de gordijnen dagenlang dicht blijven om vervolgens het interventieteam te bellen. De inzet: minder (kans op) terugval en lagere kosten.

Een ander voorbeeld is het project met GGZ-aanbieder Vincent van Gogh om patiënten met alcohol gerelateerde psychische problemen eerder in beeld te krijgen. Door sneller de gemeente te betrekken en een continue factor in het zorgpad te maken, krijgt die bijvoorbeeld eerder  in het proces de kans om acties in gang te zetten – zoals huisvesting of begeleid wonen – om terugval te voorkomen.


Geplaatst op: 26 september 2017
Laatst gewijzigd op: 26 september 2017