NIEUWEWEGENGGZENOPVANG

Duurzame GGZ in de wijk in Amsterdam-Zuid

Op donderdag 14 september 2017 vond de masterclass over Duurzame financiering plaats. Vier samenwerkingsinitiatieven van het programma Nieuwe wegen ggz en opvang presenteerden welke financiering zij hebben gevonden, naar welke duurzame financiering zij op zoek zijn en hoe en met wie zij dit doen. Chris van der Kroon, beleidsambtenaar Gemeente Amsterdam-Zuid, gaf een presentatie over Ggz in de wijk Amsterdam Zuid.

De presentatie start met een korte video over GGz in de wijk:

In Amsterdam-Zuid is al enkele jaren sprake van een bijzondere verweving van de wereld van de GGZ,  ervaringsdeskundigen en welzijn, met één doel: het tegengaan van eenzaamheid en het bevorderen van zelfredzaamheid. “Meedoen met de maatschappij” zoals we dat graag noemen.

Het pionieren van twee jaar geleden heeft plaatsgemaakt voor een aanpak waarvoor weliswaar geen structurele subsidie is gevonden, maar wel zijn er verschillende financieringsstromen gevonden en bij elkaar gebracht zodat toch sprake is van een duurzaam financieringsmodel.

Chris van der Kroon vertelt dat duurzame financiering, duurzame samenwerking en duurzame borging samengaan. Bijzonder aan de situatie in Amsterdam is dat het welzijnsaanbod en de collectieve WMO-voorzieningen bij de stadsdelen liggen, maar de overige delen van zorg zijn onderdeel van de het beleid en de uitvoering van de centrale stad.

Het aanbod dat de samenwerkende partijen in Amsterdam-Zuid met elkaar hebben gerealiseerd, bestaat uit

  1. De EDPlaats, een plek gerund door ervaringsdeskundigen van TEAM ED
  2. Twee coaches die verschillende taken hebben
  3. Trainingen voor verschillende doelgroepen.

TEAM ED

Bij de EDplaats werken ervaringsdeskundigen om laagdrempelige opvang/maatschappelijk herstel te kunnen bieden. Er is dus per definitie sprake van het perspectief van hen, van hun levenservaring. Niet het perspectief van de hulpverlener.

Coaches

Er is een coach uit de hoek van de welzijn en een coach uit de GGZ-wereld. Ze werken intensief samen. Wat ze doen:

  • De GGZ coach welzijn speelt een belangrijke rol in het toegankelijk maken van de voorzieningen in de wijk. Door coaching en het organiseren van trainingen krijgen vrijwilligers en betaalde krachten bagage om mensen met GGZ-problematiek welkom te heten.
  • De GGZ coaches zorg spelen een belangrijke rol in het begeleiden van mensen met GGZ- problematiek naar voorzieningen in de wijk en zijn vraagbaak voor ander organisaties.
  • Alle coaches spelen een belangrijke rol in de verbetering van de samenwerking tussen partners in Zuid.  Zij spelen in op de vraag en zetten activiteiten in gang om de inwoners met GGZ-problematiek te betrekken bij het aanbod.

Geleerde lessen

Een aantal lessen houdt Chris zijn publiek voor:

Duurzame samenwerking:

  • Start een innovatie nooit alleen
  • Ga met je partners praten over het wat en over het hoe. Hebben ze in Amsterdam-Zuid een jaar over gedaan; wat willen we en wat gaan we doen?
  • Zorg voor een gedeeld eindbeeld; wat is het gezamenlijke doel? Antwoord: een GGZ-vriendelijke wijk in Zuid. Echt samen bedacht dus.
  • Zorg voor gedeelde belangen en onderken verschil in belangen. Hoeft elkaar niet in de weg te zitten, maar onderken het. Dan kun je van daaruit verder praten.

Duurzame financiering:

  • Onderscheid tussen doel en activiteiten. De activiteiten die er nu zijn, die twee jaar geleden echt begonnen, die houden geen blauwdruk voor de toekomst in. Dus: 2 coaches en de ED-plaats: dat werkt nu. Maar over 2 jaar? Of misschien is de werkwijze die ze hebben ontwikkeld dan wel onderdeel van de reguliere werkwijze van GGZ inGeest, welzijn of van Stadsdeel-Zuid.
  • ‘GGZ in de Wijk’ is tot nu toe gefinancierd uit incidentele middelen.
  • De samenwerkende partijen zijn voor structurele financiering in gesprek met de gemeente Amsterdam en met de zorgverzekeraars. ot nu toe met weinig resultaat. GGZ in de Wijk komt wel in de stedelijke plannen voor als goed voorbeeld.
  • De partijen  zijn dus op zoek gegaan naar interne en externe financiering. Het ondersteunen van vrijwilligers in de wijk, dat is wat coaches doen. Dus een deel van het budget is ondergebracht  bij de subsidie voor vrijwilligersondersteuning, structureel! De EDplaats kon gefinancierd worden omdat enkele buurtkamers in het stadsdeel vanwege lage opkomst hun deuren moesten sluiten.
  • Vraag uit het publiek: wat is door dit beleid (de coaches en de ED-plaats) verder niet meer nodig in het reguliere beleid? Wellicht dat dat ook ruimte biedt voor een structurele financiering.
  • Verder denken ze na over een Maatschappelijke kosten/baten-analyse (MKBA) of het inzetten van een effectencalculator. Een MKBA: is een ingewikkeld verhaal om te maken, maar de gemeente amsterdam  is er wellicht mee te overtuigen.

Duurzame borging:

  • Werkwijze binnen het project dient onderdeel te zijn van de reguliere werkwijze van zorg- en welzijnsorganisaties in de wijk. De GGZ coaches zorg werken binnen GGZ inGeest in de  3 FACT-teams van Zuid. Zo kunnen de coaches de werkwijze van GGZ in de Wijk overdragen aan hun collega’s.
  • Samenwerking/ met andere partijen in de wijk.  Ze zijn nu ongeveer 2 jaar bezig. Er zijn veel partijen die van hun kennis gebruik willen maken. Bijvoorbeeld Particura. Die willen graag getraind worden in het omgaan met mensen met een GGZ-achtergrond. Dit betekent mischien een nieuw businessmodel: door trainingen te geven over omgaan met mensen met een GGZ-achtergrond, kan er geld vrij komen dat weer gebruikt kan worden voor  het doel: integratie van mensen met een GGZ-achtergrond in de maatschappij. Dit is niet van te voren bedacht.
  • GGZ inGeest en Dynamo-werkwijze (intentieverklaring naar andere organisaties; dit doen we en wil je meedoen?) Nu, na twee jaar, kunnen de partijen laten zien wat de effecten zijn. Dus is het veel makkelijker om die intentieverklaring te laten tekenen. Aantal welzijnsorganisaties, wijkzorg, woningcoöperaties, thuiszorg, maatschappelijke dienstverlening en wijkagenten. In de toekomst wellicht winkelpersoneel? – vraagt iemand in het publiek.
  • FACT-teams hebben ook weer een rol in kennisoverdracht naar de wijken. Er is dus sprake van veel kruisbestuiving over en weer. Men weet de coaches te vinden en de volgende stap: je kunt het ook zelf doen, daar is men nu mee bezig. Dat is namelijk wel zo makkelijk.

Mooie anekdote van Chris: Dynamo moest verhuizen. Heeft samenwerking met HVO-Querido gezocht. In een winkelstraat zitten ze nu en ze zoeken zelf het contact met de winkeliers op. Heeft erin geresulteerd dat straks in de decembermaand de cadeautjes worden ingepakt waar de winkeliers geen tijd voor hebben. Wordt speciaal een plek voor gecreëerd. Uiteraard dus door de doelgroep.

In het publiek vraagt iemand of het stadsdeel wel eens heeft overwogen om de subsidie niet per jaar maar per 3 of 5 jaar af te spreken?

Als iets duurzame financiering en/of borging verkrijgt, verdwijnt dan de kracht van innovatie, vraagt Chris zich af? Zo wordt het immers bestaand beleid en is er minder neiging om het innovatieve karakter na te blijven jagen. Je wilt iets op gang brengen, je wilt iets doorbreken. Gaat dat samen met structurele financiering?

Uit het publiek: als je wat substitueert uit het bestaande beleid, houd je de dynamiek erin, de energie op de goede plak.

Tenslotte: het financiële plaatje en andere cijfers

Kosten: 180.000 euro per jaar. Dat is gebaseerd op 2 x halve FTE (120.000 euro) voor de coaches  + EDplaats (60.000 euro)

Bereik:

De EDplaats 2016

  • Er hebben 90 unieke bezoekers deelgenomen aan de activiteiten van de EDplaats
  • Er zijn 10 ervaringsdeskundigen actief
  • Er zijn ruim 540 lunches georganiseerd

De EDplaats 2017 (tot 1 juni)

  • Ongeveer 60 bezoekers per maand namen deel aan de lunches
  • Er is een stijgende lijn te ontdekken wat betreft het aantal bezoekers. In januari waren het er 40, in februari en maart 50, in april 70 en in mei 90.
  • Er zijn ongeveer 40 unieke bezoekers die gebruik hebben gemaakt van de groepsactiviteiten

De GGZ coaches zorg hebben in 1,5 jaar tijd 120 cliënten toegeleid naar voorzieningen in de wijk.

De GGZ coach welzijn heeft ervoor gezorgd dat er 75 vrijwilligers en betaalde krachten zijn getraind in het omgaan met mensen met GGZ-problematiek.

Verslag door: Ellen Kleverlaan

Meer weten


Geplaatst op: 2 oktober 2017
Laatst gewijzigd op: 4 oktober 2017