NIEUWEWEGENGGZENOPVANG

Een kijkje in de keuken van ‘WijCk Wonen’ (Kwintes)

De eerste bijeenkomst van de themagroep Nieuwe vormen van wonen, opvang en bescherming vond op maandag 10 oktober 2016 plaats in Amersfoort, bij het project ‘WijCk Wonen’ van Kwintes. Kwintes medewerkers Aukjen Niewijk, Rienk Buter, Wendy Gerards en Rolf van de Poll waren op vele manieren een goede gastheer en –vrouw. Prima locatie en catering, maar ook een interessante inkijk in de keuken van het project. Na de lunch werd dat wel een heel letterlijk inkijkje, toen de aanwezigen een rondleiding kregen door de modelstudio’s voor de nieuwe bewoners. Al met al een erg inspirerende dag, stelden de aanwezigen aan het eind van de dag vast.

WijCk Wonen in Amersfoort

De themagroep is tijdens deze eerste bijeenkomst verre van voltallig. Naast Esther van Ham (Emergis, Zeeland) en Herbert Alofs (Verdihuis, Noord Brabant), beiden uit het verre Zuiden, zijn themacoördinatoren Harry Michon en Dorothé van Slooten aanwezig. Dat groepsomvang niets hoeft te zeggen van een gesprek, wordt direct bewezen. Het gesprek is de hele dag zeer geanimeerd.

- Aukjen Niewijk, Kwintes
click to tweet

Voordat het project ‘WijCk Wonen in Amersfoort’ uitgebreid wordt toegelicht door projectleiders Rienk Buter en Wendy Gerards en ervaringsdeskundige Rolf van de Gool, wordt het model van de scheiding wonen en zorg besproken. In een trapsgewijs model wordt enerzijds gewerkt aan woon- en anderzijds aan huurvaardigheden. Eindpunt is, voor bewoners die dit willen en kunnen, een zelfstandige woning huren bij de woningcorporatie. Dit zou op termijn voor veel cliënten van Kwintes, die nu nog in beschermde woonvormen wonen, een haalbare kaart kunnen zijn. Probleem is echter, dat de gemeente Amersfoort, net als zoveel andere Nederlandse gemeenten overigens, nauwelijks woningen beschikbaar heeft, en zeker geen eenpersoonswoningen. De woningen die via de corporatie op de markt komen zijn een druppel op de gloeiende plaat. In die niche op de woningmarkt is Kwintes gesprongen. In een al jaren leegstaand kantoorpand aan de rand van het centrum worden 40 prefab studio’s gebouwd. Daarin komen in het voorjaar van 2017 24 cliënten van Kwintes te wonen en 16 andere burgers, zoals studenten.

Zelfbeheer troef

Dat is op zich al een mooi streven: integratie van woningzoekende burgers met verschillende achtergrond. Maar dat is niet de enige bijzonderheid van dit project. In deze woongemeenschap, die verdeeld is over drie etages, wordt zelfbeheer troef. De bewoners runnen hun gebouw en woongemeenschap zelf, ze zijn met andere woorden mede eigenaar. Er wordt weliswaar een ‘gangmaker’ aangesteld, die zich bezig houdt met de sociale en praktische situatie in de gang, maar deze taak geldt natuurlijk ook voor de bewoners zelf. Zij verzorgen samen het sociale steunsysteem voor elkaar. Natuurlijk vanuit eigen regie en zonder betutteling!

Bouwpakket

De studio’s die we in de middag bekijken, zijn mooi, ruim en zien er eigentijds uit. Gemeubileerd met meubilair van een bekende woongigant ogen ze ruim en licht. Ze hebben natuurlijk nog geen persoonlijke touch, maar je ziet de potentie. De woningen zijn volgens een ingenieus systeem opgebouwd uit losse onderdelen, die Kwintes zelf door cliënten laat bouwen in een daarvoor gehuurde fabriekshal. De machines worden in de herfst geleverd en dan start de fabricage van de wanden, plafonds en alle andere onderdelen. Als de noodzakelijke onderdelen klaar zijn, kan de eerste cliënt zijn huis komen bouwen. Hij of zij krijgt een plek op de vloer aangewezen, en mag zelf en/of met hulp zijn huis in elkaar gaan zetten. Het idee doet een beetje aan Lego denken. Hier een klein blokje, daar een grotere en dan daar dat plaatje. Klaar. Het zal vast een krachtig gevoel geven te gaan leven in een huis dat je zelf bouwt!

Wie meldt zich aan?

Kwintes is op dit moment druk bezig met de voorbereidingen van het project. Daar wordt ruim aandacht aan besteed. Zo is onlangs de werving- en selectieprocedure gestart voor personeel dat zich met de ondersteuning van de woongemeenschap gaat bezig houden. Attitude en visie, evenals weten wanneer je zorg kunt op- en afschalen, zijn cruciaal. Het gaat om het stimuleren van autonomie, met een presente houding, maar ook om af en toe samen een pas op de plaats durven maken. Zowel met betrekking tot het proces van de cliënt als dat van het project.

Niet alleen het profiel van de ondersteuningsgroep is belangrijk, ook het profiel van de bewoners zal goed bekeken moeten worden. Kwintes wil graag leren van andere ervaringen. Dus wordt er niet alleen naar achtergrond gekeken, maar ook naar vaardigheden, wensen en behoeften van potentiële bewoners. Met het oog op dit soort kennis en ervaring heeft Kwintes een afspraak met Socius gemaakt, om tijdens het gehele traject van voorbereiding, selectie en uitvoering bij hen aan te kunnen kloppen. Socius is een maatschappelijke organisatie die leegstaande kantoorpanden transformeert in kamers & studio’s voor jongeren, studenten en starters in diverse steden in Nederland. Het is een slimme zet om deze rijke ervaring ook voor de GGz toegankelijk te maken! In dat verband wordt ook de krakerbeweging genoemd als goed voorbeeld.

Zelfbeheer

Het blijkt zinvol te zijn om bij zelfbeheer van diverse uit te gaan. Zo heb je pandbeheer nodig, sociaal beheer, algemeen beheer maar ook huuradministratie. Een overgangsperiode waarin een professionele beheerder van Kwintes de taken overdraagt  behoort tot de mogelijkheden. Uiteindelijk wil Kwintes voor de diverse functie(s) bewoners aanstellen. Kwintes bezint zich nog op de vraag of dit een betaalde of vrijwillige baan zal worden. Het is de bedoeling dat Kwintes zich meer en meer overbodig maakt en de bewoners zich zelf en elkaar op alle fronten kunnen helpen. Buurtcirkels of Resource groepen zouden daar wellicht ook een rol bij kunnen spelen.

Aandachtspunten
Er zijn, zo blijkt tijdens het bespreken van het project, wel enkele punten waar nog dieper over nagedacht moet worden bij ‘WijCk Wonen’. Die punten liggen vooral op het gebied van:

  • Bewonersmix (welke bewoners zijn goede buren op één gang?)
  • goede screening van personeel en bewoners
  • door personeel en bewoners gedeelde en doorleefde visie
  • goede opleiding van personeel
  • niet te veel vooraf willen invullen
  • gevoel van gezamenlijkheid
  • zelfde taal spreken
  • afstemming met sociaal wijkteam en FACT-team
  • inzet van salaris voor diverse functies
  • balans tussen loslaten versus faciliteren

Onderzoek

Kwintes wil het project ‘WijCk Wonen in Amersfoort’ graag met onderzoek volgen. Immers, wat zijn juiste selectiecriteria voor personeel en bewoners, wat voegt zelfbeheer toe aan herstel en in hoeverre wordt maatschappelijke participatie gestimuleerd met dit project? Petra van der Schaaf, medewerker van de afdeling ‘Zorgontwikkeling en kwaliteit’, zal dit onderzoek uitvoeren. Daarbij zal ook aandacht uitgaan naar de uitstroom (verhuizen cliënten door naar een geheel zelfstandige woning en zo ja, na hoeveel tijd?), evenals naar het verloop van het gehele proces.

Introductiedag

Tot slot van de themagroep bijeenkomst wordt nagedacht over hoe een goede introductie van een woongemeenschap er uit zou kunnen zien. Er wordt vooral op ‘gemeenschap’ en een gevoel van gezamenlijkheid creëren ingegaan, omdat dat direct de kern van het wonen in deze woongemeenschap weergeeft. Ideeën die de revue passeren zijn samen koken en eten, maar ook design thinking lijkt een mooie methode. Design thinking is een manier om met mensen van verschillende achtergrond ideeën met betrekking tot een thema uit te bouwen. Het werkt krachtig in bouwen aan gezamenlijkheid, alsook aan draagvlak voor een project.

Afsluiting

De aanwezige deelnemers van de themagroep zijn tevreden over het verloop van de bijeenkomst. Het is een inspirerend gesprek geweest, waarbij één project echt helemaal uitgediept is. Daar hebben we helaas door de waan van alle dag vaak te weinig tijd voor. Niet alleen Rienk, Aukjen, Wendy en Rolf hebben hier veel aan, ook de gasten gaan geïnspireerd naar huis. Op naar de volgende themagroep-bijeenkomst, die in Utrecht gehouden zal worden. Ook dan zullen we veel uitwisselen over plannen en voortgang van de diverse projecten. Tot in december dus!

Verslag door: Dorothé van Slooten

Meer weten


Geplaatst op: 2 november 2016
Laatst gewijzigd op: 7 maart 2017