NIEUWEWEGENGGZENOPVANG

Verslag startbijeenkomst 20 april 2016: “We kunnen veel van elkaar leren.”

Het is woensdag 20 april en ik bevind me bij Vilans, op de 7de verdieping van hun pand aan de Catharijnesingel in Utrecht. De plek waar de startbijeenkomst plaatsvindt van het nieuwe Aanjaagprogramma ggz en opvang, gericht op mensen die langdurig zorg of begeleiding nodig hebben. Een 70-tal mensen stapt nieuwsgierig de zaal binnen, waaronder de twintig al aangemelde initiatieven. Wat heeft het aanjaagprogramma Nieuwe Wegen ggz en opvang te bieden? Jacobine Geel, voorzitter van GGZ Nederland en Marie-Antoinette Bäckes, programmaleider Nieuwe wegen ggz en opvang, nemen ons mee in de ambities van het aanjaagprogramma.

We zitten in een ongelooflijk intense verandering in de #ggz en #opvang waar bijna niets meer hetzelfde is
- Jacobine Geel, GGZ Nederland
click to tweet

Nu wij weten dat wij verdwaald zijn

Jacobine Geel trapt de startbijeenkomst af; blij dat er na een lange voorbereidingsfase begonnen kan worden. Haar enthousiasme wordt gesteund door de vele positieve reacties en aanmeldingen voor het aanjaagprogramma. Jacobine maakt verbinding met dichter Rutger Kopland, die zijn gedicht Verder start met de zin ‘Nu wij weten dat wij verdwaald zijn’. Jacobine: “Ook in onze sector voelen we ons verdwaald. We zitten in een ongelooflijk intense verandering in de ggz en opvang waar bijna niets meer hetzelfde is. Er is een beweging gaande naar meer herstel en participatie voor mensen met ernstige psychische aandoeningen en dat vraagt een andere manier van kijken en werken. Dat leidt tot verwarring en gedoe en geeft ons een verdwaald gevoel.’

Jacobine GGZ Nederland

Jacobine Geel, voorzitter GGZ Nederland, trapte de startbijeenkomst af.

Jacobine Geel is bij de voorbereiding van het programma zelf ook zoekende geweest. “Ik zie ons in 2014 nog zitten op de kamer bij staatssecretaris Van Rijn, waar we bestuurlijke afspraken maakten. Een ding was duidelijk: de focus op lokaal niveau en inbreng van patiënten, maar hoe dan? Een aantal zaken hebben we losgelaten en willen we met elkaar het komende jaar gaan ontdekken. We willen ons gaan richten op wat ook al weer de bedoeling is. Vanuit die energie kunnen we weer dingen oppakken. Je ziet deze ambitie op meerdere plekken terug; onder andere in De Nieuwe GGZ, het manifest Betere Geestelijke Gezondheid. De zich vernieuwende zorg: beginnen bij degene die zorg nodig heeft en vanuit daar de zorg inrichten. In samenhang visie en uitvoering geven aan wonen, meedoen, herstel, leren en werken. Dat samen vormgeven gaat veel verder dan alleen de zorg. De ambitie van het programma is daarom ook om domeinoverschrijdende samenwerking op gang te brengen. Alles vanuit de ogen van de cliënt.”

Samen op zoek naar nieuwe wegen voor meer #herstel en #participatie voor mensen met een ernstig psychische aandoening
- Marie-Antoinette Bäckes, programmaleider Nieuwe wegen ggz en opvang
click to tweet

Jacobine nodigt de deelnemers uit om samen het avontuur aan te gaan en als spoorzoekers met elkaar op te trekken. Net als in het gedicht van Kopland zullen we in het bos verdwalen, de weg kwijtraken en uiteindelijk ook weer onze weg vinden.’

Geloven dat er veel meer mogelijk is

Marie-Antoinette Bäckes, programmaleider van het innovatieve aanjaagprogramma, vervolgt de lijn van spoorzoekers tijdens de startbijeenkomst: “Ik zie het programma als een netwerk waarin we met elkaar erin geloven dat er veel meer mogelijk is. Een programma waarin we samen op zoek gaan naar de manier waarop we meer herstel en participatie voor mensen met ernstige psychische aandoeningen kunnen realiseren.”

Marie-Antoinette Programmaleider Nieuwe wegen ggz e opvang

Marie-Antoinette Bäckes – programmaleider Nieuwe wegen ggz en opvang

Er zijn momenteel 20 aanmeldingen voor het programma en een aantal overweegt nog meer te doen. Het programma biedt inspiratie, slagkracht, ontwikkeling vanuit co-creatie en innovatie. Het is bedoeld voor samenwerkingsverbanden die hun ideeën tot uitvoer willen brengen, maar ook voor bestaande samenwerkingsverbanden die hun aanpak beter willen implementeren of verder willen ontwikkelen. Samenwerkingsverbanden kunnen rekenen op ondersteuning van themacoördinatoren vanuit de kennisinstituten Phrenos, Movisie en Trimbos-instituut, die de verbinding maken naar de gewenste en benodigde kennis of ondersteuning.

De zes themacoördinatoren van het programma Nieuwe wegen ggz en opvang.

De 6 themacoördinatoren van het programma Nieuwe wegen ggz en opvang. Vlnr: Harry Michon, Anita Peters, Sonja van Rooijen, Anne-Marie van Bergen, Anneke van Wamel en Dorothé van Slooten.

Vragen die al gesteld zijn gaan bijvoorbeeld over het maken van een kosten-batenanalyse, het maken van een goede stakeholdersanalyse, het inrichten van een goed beleid en beloningssysteem voor ervaringsdeskundigen of het beschrijven en onderbouwen van bestaande aanpakken. We kunnen gebruik maken van expertise uit onze netwerken en met elkaar leren, onder andere in de gezamenlijke bijeenkomsten voor deelnemers en aanvullende inspirerende masterclasses die gaan over innovatief leiderschap. ‘Ik ben ervan overtuigd dat we veel van elkaar kunnen leren. Dit proces vraagt om innovatief leiderschap. Dat geldt voor iedereen, ieder vanuit een eigen rol. Ieder kan richting en betekenis geven. Zelf heb ik ook al veel geleerd in de afgelopen weken. Ik ben ook betrokken bij In voor zorg, een programma dat zich kenmerkt door een hele heldere structuur, vereisten, plan van aanpak en vooraf gestelde resultaten. Zo’n programma is dit niet. Het is een ontwikkelprogramma, wat betekent dat we flexibel willen zijn en samen willen kijken wat er nodig is. Voortdurend zoeken naar mogelijkheden is een kenmerk van dit programma. Daarnaast had ik zelf nooit verwacht dat er zoveel aanmeldingen zouden zijn op initiatief van organisaties van ervaringsdeskundigen. Daar gaat zoveel dynamiek en energie van uit. Ik zie ernaar uit om met elkaar gebruik te maken van deze energie en nieuwe mogelijkheden.’

Ambitie, lef en vertrouwen

Ik verlaat de zaal met een voelbare ambitie, vanuit een heldere visie. De uitnodiging om in onze onzekerheid samen spoorzoekers te zijn. De cliënt in het middelpunt te zetten en het avontuur aan te gaan. Mooi dat de opzet van het aanjaagprogramma ruimte laat om het proces van verdwalen en zoeken te omarmen en dat men vooraf regels en structuren los durft te laten. Een congruent begin van dit aanjaagprogramma. Deze dames tonen wat mij betreft in ieder geval ambitie, lef en vertrouwen om het bos in te gaan.

Ik verlaat de zaal met een voelbare #ambitie, vanuit een heldere visie #nieuwewegenggz #opvang
- Petra van Leeuwen, Movisie
click to tweet

Verslag door Petra van Leeuwen – Movisie

Drie thema’s

De samenwerkingsinitiatieven die hebben toegezegd deel te nemen aan het programma zijn ingedeeld in drie verschillende thema’s:

  1. Herstel, informele zorg en digitale hulpmiddelen
    Themacoördinatoren: Anneke van Wamel en Anita Peters
  2. Participatie, inclusie en werk
    Themacoördinatoren: Harry Michon en Anne-Marie van Bergen
  3. Nieuwe vormen van wonen, opvang en bescherming
    Themacoördinatoren: Dorothé van Slooten en Sonja van Rooijen

Voorstelling John van de Ven – Overleven in de psychiatrie

Als afsluiter speelde John van de Ven een aantal stukken uit zijn solovoorstelling ‘Zonodig’ die aansluiten bij het programma Nieuwe wegen ggz en opvang. Met subtiele verschillen in houding en stemgebruik zette John in zijn eentje zijn psychische aandoening neer. Van manisch tot depressief. Hij vertelde indringend hoe belangrijk zijn ‘circel van zelfvertrouwen’ is. Ook de professionals die hem helpen zitten in die ‘circel’, het is daarom voor hem van groot belang dat zij goed met elkaar samenwerken. Bekijk hieronder het filmpje met korte weergave van zijn optreden.


Geplaatst op: 26 april 2016
Laatst gewijzigd op: 23 november 2016